Tìm hiểu những bài thuốc điều trị bệnh trĩ từ Y sĩ YHCT Sài Gòn

Bệnh trĩ là hậu quả của một quá trình tắc mạch dẫn đến nhồi máu của các tĩnh mạch trĩ dẫn đến các triệu chứng viêm nhiễm hay chảy máu.

Y sĩ YHCT Sài Gòn chia sẻ những bài thuốc điều trị bệnh trĩ
Y sĩ YHCT Sài Gòn chia sẻ những bài thuốc điều trị bệnh trĩ

Hãy cùng các Y sĩ YHCT tại Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn cùng tìm hiểu về bệnh trĩ cũng như áp dụng hiệu quả những bài thuốc YHCT vào điều trị trĩ hiệu quả qua bài viết dưới đây:

Phân loại bệnh trĩ?

Thông thường có 2 loại trĩ chính: trĩ nội và trĩ ngoại. Tuy nhiên theo các bác sĩ Y học cổ truyền thành phố Hồ Chí Minh có nhiều kiểu phân loại khác được đề xuất, cụ thể như sau:

  1. Trĩ sinh lý và bệnh lý
  2. Trĩ triệu chứng và trĩ bệnh: Trĩ triệu chứng là hậu quả tăng áp lực tĩnh mạch cửa, ung thư trực tràng, phụ nữ có thai…Trĩ bệnh còn gọi là trĩ vô căn, điều trị ngoại khoa chỉ đặt ra cho loại trĩ này
  3. Theo giải phẫu bệnh: Trĩ nội, trĩ ngoại, trĩ hỗn hợp dự vào mốc là đường răng lược

+ Trĩ nội: Bắt nguồn từ khoang cạnh hậu môn dưới niêm mạc ở đám rối trĩ trong (hệ tĩnh mạch cửa). Như vậy trĩ nội là đám rối mạch máu ở các gối Thomson phì đại, có nguồn gốc ở phía trên đường lược, phủ bởi niêm mạc (rất quan trọng để phân biệt với trĩ ngoại)

+ Trĩ ngoại: Bắt nguồn từ khoang cạnh hậu môn dưới da, từ đám rối trĩ ngoài (hệ tĩnh mạch chủ). Chân búi trĩ nằm dưới đường chân lược, mặt ngoài của búi trĩ là da của ống hậu môn.

+ Trĩ hỗn hợp: trong trĩ nội độ 4, trĩ ngoại cũng phì đại gọi là trĩ hỗn hợp

  1. Theo mức độ: Chia trĩ nội làm 4 nức độ

+ Độ 1: búi trĩ chỉ to lên trong lòng ống hậu môn

+ Độ 2: khi rặn đi ngoài, búi trĩ sa ra ngoài lỗ hậu môn nhưng sau đó lại tự tụt vào

+ Độ 3: như độ 2 nhưng búi trĩ không tự tụt vào, người bệnh phải dùng tay đẩy búi trĩ lên

+ Độ 4: búi trĩ chủ yếu nằm ngoài lỗ hậu môn, người bệnh đẩy vào được một thời gian ngắn lại dễ dàng sa ra ngoài

Điều trị bệnh trĩ theo y học cổ truyền?

Theo các Y sĩ YHCT Sài Gòn tại Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn cho biết, trĩ không có triệu chứng không cần điều trị, mục đích chữa trị là xua tan triệu chứng. Có rất nhiều phương pháp điều trị trĩ

Phòng tránh tích cực: Cũng là một biện pháp hữu hiệu, cụ thể là:

  • Điều chỉnh chế độ ăn uống: ăn nhiều rau quả, các loại dưa, củ quả, trái cây chín như chuối, lê… Uống đủ nước mỗi ngày, tránh ăn thức ăn cay nóng như tiêu, ớt, uống rượu… làm cho phân mềm và dễ thải ra ngoài, tránh táo bón.
  • Điều tiết sinh hoạt hằng ngày: hình thành thói quen mỗi buổi sáng đi ngoài. Không đứng hoặc ngồi làm việc trong thời gian quá dài, nên thường xuyên thay đổi các tư thể khác nhau. Thay đổi thói quen đọc sách báo trong thời gian đi ngoài.
  • Chú ý vệ sinh: sau khi đi ngoài rửa sạch hậu môn, ttots nhất là rửa bằng nước máy
  • Tập thể dục: đi bộ, chạy bộ, bơi. Có thể thực hiện bài tập nâng hậu môn nghĩa là 2 tay và gối chạm sàn, sau đó hạ cho ngực chạm sàn, phần mông nâng cao, cửa hậu môn co lại rồi thả lỏng, lặp lại động tác 30-50 lần mỗi ngày. Hoặc nằm ngữa 2 tay áp sát người rồi thực hiện động tác co rút hậu môn, trong tư thế đứng hoặc ngồi, đồng thời hít hơi dài co rút hậu môn sau đó thở sâu thả lỏng hậu môn.
  • Ngâm hậu môn trong nước muối ấm hằng ngày

Các bài thuốc YHCT điều trị bệnh trĩ

Các bài thuốc YHCT Sài Gòn đã hướng dẫn những bài thuốc điều trị bệnh trĩ tùy theo các thể trĩ, cụ thể:

Điều trị các thể trĩ nội

Trĩ nội thể huyết ứ: Búi trĩ không lòi ra hậu môn, tức hậu môn, đại tiện ra máu tươi, có thể táo bón. Phép điều trị: Hoạt huyết, lương huyết, cầm máu, thăng đề

+ Bài thuốc 1: Hoạt huyết địa hoàng thang gia giảm. Nguyên liệu: Sinh địa 20g, hoàng cầm 12g, đương quy 12g, Xích dược 12g, kinh giới 12g, hòe hoa 12g, địa du 12g

+ Bài thuốc 2: Đào hồng tứ vật gia giảm. Nguyên liệu: Sinh địa 12g, xuyên khung 8g, chỉ xác 8g, địa hoàng 4g, bạch thược 12g, hồng hoa 8g, hạt vừng 12g, đương qui 8g, hòe hoa 8g, trắc bá diệp 12g

+ Châm cứu : Trường cường, bách hội, thứ liêu, đại trường du, tiểu trường du, túc tam lý, tam âm giao, hợp cốc.

Trĩ nội thể thấp nhiệt: Búi trĩ sưng, nóng, đỏ, loét nát, chảy mủ hoặc nước vàng (bội nhiễm), ngồi cũng khó, có thể có sốt, nước tiểu vàng. Phép điều tri: Thanh nhiệt, lợi thấp, hoạt huyết cầm máu, hành khí, thăng đề.

+ Bài thuốc 1: Hòe hoa tán gia vị. Nguyên liệu: Hòe hoa 12g, cam thảo 4g, hoàng bá 12g, địa du 12g, sinh địa 16g, kim ngân 16g, trắc bá diệp 12g, xích thược 8g, chỉ xác 8g, kinh giới sao 16g, chi tử sao 12g, hoàng cầm 12g

+ Bài thuốc 2: Chỉ thống thang gia giảm. Nguyên liệu: Hoàng bá 12g, đương quy 12g, hoàng liên 12g, trạch tả 12g, đào nhân 12g, sinh địa 16g, xích thược 12g, địa hoàng 6g

+ Châm cứu: Châm tả các huyệt trên them Thượng cự hư

Trĩ nội thể nhiệt độc: Trĩ sưng, nóng, đỏ đau, nóng rát hậu môn. Đặc điểm ra máu tươi không chảy máu mủ vàng. Phép điều trị : thanh nhiệt, giải độc, lương huyết, hoạt huyết cầm máu

+ Bài thuốc: Giải độc thang gia vị. Nguyên liệu: Đương qui 12g, hoàng kỳ 12g, hạ khô thảo 12g, địa hoàng 4g, hoàng liên 12g, hoàng cầm 12g, hoàng bá 12g, xuyên khung 12g, sinh địa 12g

+ Châm cứu: Trường cường, bách hội, thượng liêu, quang nguyên, khí hải, túc tam lý, tam âm giao

Trĩ nội thể khí huyết hư: Trĩ lòi ra ngoài, ra máu kéo dài, người gầy yếu mệt mỏi, hoa mắt, ù tai, sắc mặt xanh xao, đoản hơi, mạch trầm tế. Phép điều trị: Bổ huyết thăng đề, chỉ huyết (khí hư nhiều thiên về bổ khí, huyết hư nhiều thiên về bổ huyết)

+ Bài thuốc 1: Bổ trung ích khí gia giảm. Nguyên liệu: Hoàng kỳ 12g, bạch thược 12g, địa du 8g, kinh giới sao 12g, đẳng sâm 16g, sài hồ 12g, trần bì 12g, hòe hoa 8g, thăng ma 8g, đương qui 8g, cam thảo 4g

+ Bài thuốc 2: Bát trân thang gia giảm

+ Châm cứu: Chủ yếu cứu các huyệt: Bách hội, trường cương, cao hoang, tỳ du, vị du, quan nguyên, khí hải

Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn tuyển sinh Y sĩ Y học cổ truyền Sài Gòn
Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn tuyển sinh Y sĩ Y học cổ truyền Sài Gòn

Điều trị trĩ ngoại

Điều trị các thể huyết ứ và nhiệt độc như điều trị trĩ nội. Nếu là trĩ ngoại thì ít dùng thuốc uống, chủ yếu dùng các phương pháp ngâm rửa và thủ thuật

+ Các thuốc ngâm rửa điều trị trĩ

+ Bài 1: Kha tử 100g, phèn phi 10g. Cho 1 lít nước đun kha tử sôi, pha phừn phi rồi ngâm rửa

+ Bài 2: Khô trĩ thang: Nguyên liệu: Hoàng liên 12g, chi tử 10g, hoàng bá 20g, phác tiêu 8g, hoàng cầm 12g, phòng phong 12g, địa hoàng 4g, kinh giới 16g, khổ sâm 16g. Đun sôi để ấm, ngâm rửa. Thuốc dùng trong trĩ ngoại, trĩ nội độ II, III, IV. Dùng trong cấp tính.

+ Khô trĩ tán: có tác dụng phá hủy các búi trĩ thường bôi vào chân búi trĩ

Ngoài các phương pháp điều trị trên y học cổ truyền thường dùng kết hợp điều trị thủ tục với các thuốc cổ truyền như thắt trĩ + ngâm rửa, thắt trĩ + bôi khô trĩ tán, tiêm xơ chai bằng thuốc y học cổ truyền

Bệnh trĩ là một bệnh phổ biến ở nước ta. Qua thực tế nước ta hiện nay điều trị trĩ bằng phương pháp y học cổ truyền kết hợp y học hiện đại đã nâng cao hiệu quả chữa bệnh. Hi vọng qua bài viết từ Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn các bạn có cái nhìn tổng quan hơn về bệnh trĩ, cũng như các biện pháp điều trị bệnh hiệu quả.